Adam Borys – Cichociemny

Adam Borys – Cichociemny

ps. „Pług”, „Adam Gałecki”, „Bryl”, „Kar”, „Dyrektor”, „Pal”

 

BorysAdam-233x300 Adam Borys - Cichociemny

ppłk. Adam Borys

Ur. 10 grudnia 1909 w Niechanowie, zm. 27 sierpnia 1986 w Witkowie – podpułkownik, inżynier rolnik, organizator oraz pierwszy dowódca batalionu Parasol, cichociemny.

 

W 1928 r. uzyskał maturę w I Liceum Ogólnokształcącym im. Bolesława Chrobrego w Gnieźnie. Harcerz 3 Gnieźnieńskiej Drużyny Harcerzy im. Hetmana Stanisława Żółkiewskiego.

W latach 1928–1929 w Szkole Podchorążych Rezerwy Artylerii we Włodzimierzu Wołyńskim. Od 1929 r. student Wydziału Rolniczo-Leśnego Uniwersytetu Poznańskiego, gdzie należał do Korporacji Chrobria. Stypendysta Fundacji Kościuszkowskiej – przez rok przebywał w Stanach Zjednoczonych na praktykach.

W latach 1936–1939 inspektor w Polskim Związku Eksporterów Bekonu i Artykułów Zwierzęcych w Warszawie i Gdyni.

 

II wojna światowa

Przydzielony do Ośrodka Zapasowego Artylerii w Kielcach jako dowódca baterii w 55 Pułku Artylerii Lekkiej. Internowany na Węgrzech, przebywał w obozie dla oficerów w Győr nad Dunajem. Uciekł i przedostał się do Francji, do polskiego obozu wojskowego Coëtquidan. Przydzielony do 3 Dywizji Piechoty. Brał udział w kampanii francuskiej 1940 roku, po jej klęsce ewakuował się do Wielkiej Brytanii. Otrzymał przydział do 1 Brygady Strzelców.

 

Cichociemny

button-zrzuty_200-150x150 Adam Borys - CichociemnyZgłosił się do służby w Kraju. Po przeszkoleniu zrzucony do Polski w nocy z 1 na 2 października 1942 r. z samolotu  Halifax W-1229 „A”, w operacji lotniczej „Hammer”, na placówkę odbiorczą „Bór”, w okolicach miejscowości Głosków (6,5 km od Garwolina).

Razem z nim skoczyli: Stanisław Kotorowicz ps. Kron, Bronisław Żelkowski ps. Dąbrowa oraz kurier Delegatury Rządu na Kraj Jan Cegłowski ps. Konik.

Przydzielony do Kedywu KG AK jako zastępca dowódcy oddziału Motor 30. Od połowy 1943 dowódca wydzielonego oddziału do walki z gestapo „Agat” – „Pegaz” – „Parasol”. Organizował zamachy na oficerów SS i gestapo, w akcjach uczestniczył jako obserwator. Ważniejsze akcje:  akcja Bürkl, akcja Kretschmann, akcja Weffels, akcja Kutschera, akcja Koppe, akcja w Celestynowie

Krystyna Junosza Woysław – Major Adam Borys „Pług” C.C. – dowódca „Parasola”
w: Biuletyn informacyjny AK nr 2 (202) luty 2007, s. 20 – 23

 

Powstanie warszawskie

Dowódca batalionu„Parasol” na Woli. 6 sierpnia został ciężko ranny podczas walk w obronie cmentarzy wolskich. Kula roztrzaskała mu kość przedramienia. Od października 1944 r. w niewoli, osadzony w Stalagu IV B w Zeithain.

 

Po wojnie
Adam_Borys_Plug_Witkowo-300x225 Adam Borys - Cichociemny

Grób na cmentarzu w Witkowie

W 1945 roku powrócił do kraju. Aresztowany przez funkcjonariuszy UB i osadzony w więzieniu mokotowskim. Po dwóch miesiącach został zwolniony wskutek amnestii.

Pracował w Państwowym Instytucie Naukowym Gospodarstwa Wiejskiego w Bydgoszczy, następnie w Centralnym Zarządzie Przemysłu Mięsnego w Poznaniu. W latach 1958–1968 dyrektor Instytutu Przemysłu Mięsnego. W połowie lat 60 obronił pracę doktorską na Wydziale Przemysłu Rolno-Spożywczego SGGW.

Zmarł 27 sierpnia 1986 r. w Witkowie. Pochowany na tamtejszym cmentarzu. Symboliczny grób znajduje się na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie.

 

Odznaczenia

Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari
Krzyż Walecznych

 

Upamiętnienie

tablica-witkowo-300x225 Adam Borys - CichociemnyGimnazjum w Witkowie nosi jego imię.

W 2016 r. ufundowano tablicę pamiątkową w Witkowie, upamiętniającą kpt. Adama Borysa ps. Pług oraz ppor. Tadeusza Jaworskiego ps. Gont.

 

Życie rodzinne

Syn Walentego oraz Heleny z domu Bartz.

 

 

Upamiętnienie Cichociemnych

jw-grom-pomnik-cc-4-300x248 Adam Borys - Cichociemnyjw-grom-pomnik-cc-3-300x238 Adam Borys - CichociemnyW 1989 r. powstał film dokumentalny „Cichociemni” (scenariusz i reżyseria Marek Widarski).

15 maja 2005 odsłonięto na terenie jednostki specjalnej – Jednostki Wojskowej GROM w Warszawie pomnik poświęcony cichociemnym spadochroniarzom AK. Znaczna część ekspozycji Sali Tradycji jednostki GROM poświęcona jest Cichociemnym.

Od 4 sierpnia 1995 roku jednostka nosi nazwę – Jednostka Wojskowa GROM im. Cichociemnych Spadochroniarzy Armii Krajowej

W 2008 roku powstał film dokumentalny „My cichociemni. Głos żyjących” (scenariusz i reżyseria Paweł Kędzierski).

pomnik-cc-warszawa-761x642-300x253 Adam Borys - Cichociemny

Pomnik CC w Warszawie

7 października 2013 roku w Warszawie przy ul. Matejki, naprzeciwko Sejmu R.P. odsłonięto Pomnik Cichociemnych Spadochroniarzy AK.

cc-boening-300x199 Adam Borys - CichociemnyW 2013 roku powstał film dokumentalny „Cichociemni. Wywalcz wolność lub zgiń” (scenariusz i reżyseria Dariusz Walusiak).

W 2016 roku Sejm R.P. ustanowił rok 2016 Rokiem Cichociemnych. NBP wyemitował srebrną kolekcjonerską monetę o nominale 10 zł upamiętniającą 75. rocznicę pierwszego zrzutu Cichociemnych.

cc-monety-300x157 Adam Borys - Cichociemnycc-pomnik-powazki--300x213 Adam Borys - CichociemnyW 2017 roku PLL LOT umieścił znak spadochronowy oraz podpis upamiętniający Cichociemnych na kadłubie Boeinga 787 (SP-LRG).

Cichociemni są patronem wielu szczepów, drużyn oraz organizacji harcerskich. Opublikowano wiele książek i artykułów o Cichociemnych.

Na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie znajdują się groby kilku Cichociemnych oraz poświęconym Im pomnik „TOBIE OJCZYZNO”

sala-tradycji-grom Adam Borys - Cichociemny

Sala Tradycji Jednostki Wojskowej GROM

button-publikacje_200-300x101 Adam Borys - Cichociemny

Źródła:

 

Zobacz także biogram w Wikipedii