Adam Borys – Cichociemny

Adam Borys – Cichociemny

ps. „Pług”, „Adam Gałecki”, „Bryl”, „Kar”, „Dyrektor”, „Pal”

BorysAdam-233x300 Adam Borys - CichociemnyUr. 10 grudnia 1909 w Niechanowie, zm. 27 sierpnia 1986 w Witkowie – podpułkownik, organizator i pierwszy dowódca batalionu Parasol, cichociemny, inżynier rolnik.

 

Syn Walentego oraz Heleny z domu Bartz. W 1928 r. uzyskał maturę w I Liceum Ogólnokształcącym im. Bolesława Chrobrego w Gnieźnie. Harcerz 3 Gnieźnieńskiej Drużyny Harcerzy im. Hetmana Stanisława Żółkiewskiego.

W latach 1928–1929 w Szkole Podchorążych Rezerwy Artylerii we Włodzimierzu Wołyńskim. Od 1929 r. student Wydziału Rolniczo-Leśnego Uniwersytetu Poznańskiego, gdzie należał do Korporacji Chrobria. Stypendysta Fundacji Kościuszkowskiej – przez rok przebywał w Stanach Zjednoczonych na praktykach.

W latach 1936–1939 inspektor w Polskim Związku Eksporterów Bekonu i Artykułów Zwierzęcych w Warszawie i Gdyni.

II wojna światowa

Przydzielony do Ośrodka Zapasowego Artylerii w Kielcach jako dowódca baterii w 55 Pułku Artylerii Lekkiej. Internowany na Węgrzech, przebywał w obozie dla oficerów w Győr nad Dunajem. Uciekł i przedostał się do Francji, do polskiego obozu wojskowego Coëtquidan. Przydzielony do 3 Dywizji Piechoty. Brał udział w kampanii francuskiej 1940 roku, po jej klęsce ewakuował się do Wielkiej Brytanii. Otrzymał przydział do 1 Brygady Strzelców.

Cichociemny

Zgłosił się do służby w Kraju. Po przeszkoleniu zrzucony do Polski w nocy z 1 na 2 października 1942 r.,w ramach operacji lotniczej „Chisel”, na placówkę odbiorczą „Bór”, 16 km na północny wschód id Garwolina.

Razem z nim skoczyli: Stanisław Kotorowicz ps. Kron, Bronisław Żelkowski ps. Dąbrowa oraz kurier Delegatury Rządu na Kraj Jan Cegłowski ps. Konik.

Przydzielony do Kedywu KG AK jako zastępca dowódcy oddziału Motor 30. Od połowy 1943 dowódca wydzielonego oddziału do walki z gestapo „Agat” – „Pegaz” – „Parasol”. Organizował zamachy na oficerów SS i gestapo, w akcjach uczestniczył jako obserwator. Ważniejsze akcje:  akcja Bürkl, akcja Kretschmann, akcja Weffels, akcja Kutschera, akcja Koppe, akcja w Celestynowie

Powstanie warszawskie

Dowódca batalionu„Parasol” na Woli. 6 sierpnia został ciężko ranny podczas walk w obronie cmentarzy wolskich. Kula roztrzaskała mu kość przedramienia. Od października 1944 r. w niewoli, osadzony w Stalagu IV B w Zeithain.

Po wojnie
Adam_Borys_Plug_Witkowo-300x225 Adam Borys - Cichociemny

Grób na cmentarzu w Witkowie

W 1945 roku powrócił do kraju. Aresztowany przez funkcjonariuszy UB i osadzony w więzieniu mokotowskim. Po dwóch miesiącach został zwolniony wskutek amnestii.

Pracował w Państwowym Instytucie Naukowym Gospodarstwa Wiejskiego w Bydgoszczy, następnie w Centralnym Zarządzie Przemysłu Mięsnego w Poznaniu. W latach 1958–1968 dyrektor Instytutu Przemysłu Mięsnego. W połowie lat 60 obronił pracę doktorską na Wydziale Przemysłu Rolno-Spożywczego SGGW.

Zmarł 27 sierpnia 1986 r. w Witkowie. Pochowany na tamtejszym cmentarzu. Symboliczny grób znajduje się na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie.

Odznaczenia

Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari
Krzyż Walecznych

Upamiętnienie

tablica-witkowo-300x225 Adam Borys - CichociemnyGimnazjum w Witkowie nosi jego imię.

W 2016 r. ufundowano tablicę pamiątkową w Witkowie, upamiętniającą kpt. Adama Borysa ps. Pług oraz ppor. Tadeusza Jaworskiego ps. Gont.

 

 

Źródła: